Micron Document
<!DOCTYPE html>
<html class="client-nojs vector-feature-language-in-header-enabled vector-feature-language-in-main-page-header-disabled vector-feature-page-tools-pinned-disabled vector-feature-toc-pinned-clientpref-0 vector-toc-not-available vector-feature-main-menu-pinned-disabled vector-feature-limited-width-clientpref-1 vector-feature-limited-width-content-enabled vector-feature-custom-font-size-clientpref-1 vector-feature-appearance-pinned-clientpref-0 vector-feature-night-mode-enabled skin-theme-clientpref-os vector-sticky-header-enabled" lang="fr" dir="ltr"><head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Potimarron</title>
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<link rel="icon" type="image/png" href="./_res_/favicon.png">
<link rel="canonical" href="https://fr.wikipedia.org/wiki/Potimarron"> <link href="./_mw_/ext.cite.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.wikimediamessages.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/mediawiki.page.gallery.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.icons.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.search.codex.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<meta name="ResourceLoaderDynamicStyles" content="">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/site.styles.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/noscript.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/footer.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/vector-2022.css">
</head>
<body class="skin--responsive skin-vector skin-vector-search-vue mediawiki ltr sitedir-ltr mw-hide-empty-elt ns-0 ns-subject page-Potimarron rootpage-Potimarron skin-vector-2022 action-view">
<div class="mw-page-container">
<div class="mw-page-container-inner">
<div class="mw-content-container">
<main id="content" class="mw-body">
<header class="mw-body-header vector-page-titlebar">
<h1 id="firstHeading" class="firstHeading mw-first-heading"><span class="mw-page-title-main">Potimarron</span></h1>
</header>
<a id="top"></a>
<div id="bodyContent" class="vector-body ve-init-mw-desktopArticleTarget-targetContainer" aria-labelledby="firstHeading" data-mw-ve-target-container="">
<div id="contentSub">
<div id="mw-content-subtitle"></div>
</div>
<div id="mw-content-text" class="mw-body-content mw-content-ltr" lang="fr" dir="ltr"><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="fr" dir="ltr"><p id="sous_titre_h1" class="noexcerpt"><i>Cucurbita maxima</i></p>
<style data-mw-deduplicate="TemplateStyles:r204255952">
/* start https://fr.wikipedia.org/ */


.mw-parser-output div.taxobox_v3{font-size:0.99em}.mw-parser-output div.taxobox_v3 .entete,.mw-parser-output .taxobox_v3 caption,.mw-parser-output .taxobox_v3 p.bloc{font-style:normal}.mw-parser-output .taxobox_v3 th{font-weight:normal}.mw-parser-output div.taxobox_v3.bordered th[scope=row],.mw-parser-output div.taxobox_v3.bordered td{padding-bottom:4px;border-top:1px solid #ededed}.mw-parser-output div.taxobox_v3.animal .entete{background-color:LightSalmon}.mw-parser-output .taxobox_v3.animal caption,.mw-parser-output .taxobox_v3.animal p.bloc{background-color:Bisque}.mw-parser-output div.taxobox_v3.plante .entete{background-color:lightgreen}.mw-parser-output .taxobox_v3.plante caption,.mw-parser-output .taxobox_v3.plante p.bloc{background-color:#ccffcc}.mw-parser-output div.taxobox_v3.champignon .entete{background-color:SkyBlue}.mw-parser-output .taxobox_v3.champignon caption,.mw-parser-output .taxobox_v3.champignon p.bloc{background-color:PowderBlue}.mw-parser-output div.taxobox_v3.test .entete{background-color:#50a0a0}.mw-parser-output .taxobox_v3.test caption,.mw-parser-output .taxobox_v3.test p.bloc{background-color:#70c0c0}.mw-parser-output div.taxobox_v3.algue .entete{background-color:MediumAquamarine}.mw-parser-output .taxobox_v3.algue caption,.mw-parser-output .taxobox_v3.algue p.bloc{background-color:#bfffe6}.mw-parser-output div.taxobox_v3.archaea .entete{background-color:darkgray}.mw-parser-output .taxobox_v3.archaea caption,.mw-parser-output .taxobox_v3.archaea p.bloc{background-color:lightgray}.mw-parser-output div.taxobox_v3.protiste .entete{background-color:khaki}.mw-parser-output .taxobox_v3.protiste caption,.mw-parser-output .taxobox_v3.protiste p.bloc{background-color:PaleGoldenrod}.mw-parser-output div.taxobox_v3.virus .entete{background-color:#d1d1f9}.mw-parser-output .taxobox_v3.virus caption,.mw-parser-output .taxobox_v3.virus p.bloc{background-color:Lavender}.mw-parser-output div.taxobox_v3.neutre .entete{background-color:#eee}.mw-parser-output .taxobox_v3.neutre caption,.mw-parser-output .taxobox_v3.neutre p.bloc{background-color:#eee}.mw-parser-output div.taxobox_v3.bacterie .entete,.mw-parser-output div.taxobox_v3.eucaryote .entete,.mw-parser-output div.taxobox_v3.procaryote .entete{background-color:lightgrey}.mw-parser-output .taxobox_v3.bacterie caption,.mw-parser-output .taxobox_v3.bacterie p.bloc,.mw-parser-output .taxobox_v3.eucaryote caption,.mw-parser-output .taxobox_v3.eucaryote p.bloc,.mw-parser-output .taxobox_v3.procaryote caption,.mw-parser-output .taxobox_v3.procaryote p.bloc{background-color:#e6e6e6}.mw-parser-output div.taxobox_v3 .taxobox_classification{font-style:italic}.mw-parser-output div.taxobox_v3 .taxobox_classification .rnormal,.mw-parser-output div.taxobox_v3.zoologie .taxobox_classification .normal,.mw-parser-output div.taxobox_v3 th[scope="row"]{font-style:normal}


/* end https://fr.wikipedia.org/ */
</style><div class="infobox_v3 infobox infobox--frwiki noarchive large taxobox_v3 plante bordered" style="width:20em">
<div class="entete" style="">
<div><i>Cucurbita maxima</i></div>
</div><div class="images">
</div>
<div class="legend">Potimarrons, en bas.</div><table class="taxobox_classification"><caption style=""><a href="Classification_scientifique_des_esp%C3%A8ces" title="Classification scientifique des espèces">Classification</a></caption><tbody><tr>
<th scope="row" style="width:8em;"><a href="R%C3%A8gne_(biologie)" title="Règne (biologie)">Règne</a></th>
<td>
<span class="normal"><a href="Plante" title="Plante">Plantae</a></span></td>
</tr>
<tr>
<th scope="row" style="width:8em;"><a href="Division_(biologie)" class="mw-redirect" title="Division (biologie)">Division</a></th>
<td>
<span class="normal"><a href="Magnoliophyta" class="mw-redirect" title="Magnoliophyta">Magnoliophyta</a></span></td>
</tr>

<tr>
<th scope="row" style="width:8em;"><a href="Classe_(biologie)" title="Classe (biologie)">Classe</a></th>
<td>
<span class="normal"><a href="Magnoliopsida" title="Magnoliopsida">Magnoliopsida</a></span></td>
</tr>

<tr>
<th scope="row" style="width:8em;"><a href="Ordre_(biologie)" title="Ordre (biologie)">Ordre</a></th>
<td>
<span class="normal"><a href="Violales" title="Violales">Violales</a></span></td>
</tr>

<tr>
<th scope="row" style="width:8em;"><a href="Famille_(biologie)" title="Famille (biologie)">Famille</a></th>
<td>
<span class="normal"><a href="Cucurbitaceae" title="Cucurbitaceae">Cucurbitaceae</a></span></td>
</tr>

<tr>
<th scope="row" style="width:8em;"><a href="Genre_(biologie)" title="Genre (biologie)">Genre</a></th>
<td>
<a href="Cucurbita" title="Cucurbita">Cucurbita</a></td>
</tr>

</tbody></table>
<p class="bloc"><a href="Esp%C3%A8ce" title="Espèce">Espèce</a></p><div class="center taxobox_classification"><b><span style="font-style: normal"><i>Cucurbita maxima</i></span></b><br><span class="rnormal"><small><b><a href="Antoine_Nicolas_Duchesne" title="Antoine Nicolas Duchesne">Duchesne</a>, <a href="1786" title="1786">1786</a></b></small></span></div>
<p class="bloc"><a href="Classification_phylog%C3%A9n%C3%A9tique" title="Classification phylogénétique">Classification phylogénétique</a></p>
<table class="taxobox_classification"><caption class="hidden" style=""><a href="Classification_phylog%C3%A9n%C3%A9tique" title="Classification phylogénétique">Classification phylogénétique</a></caption>

<tbody><tr>
<th scope="row" style="width:8em;"><a href="Ordre_(biologie)" title="Ordre (biologie)">Ordre</a></th>
<td>
<span class="normal"><a href="Cucurbitales" title="Cucurbitales">Cucurbitales</a></span></td>
</tr>

<tr>
<th scope="row" style="width:8em;"><a href="Famille_(biologie)" title="Famille (biologie)">Famille</a></th>
<td>
<span class="normal"><a href="Cucurbitaceae" title="Cucurbitaceae">Cucurbitaceae</a></span></td>
</tr>

</tbody></table></div>
<p>Les <b>potimarrons</b> sont un groupe de <a href="Cultivar" title="Cultivar">cultivars</a> <a href="Eurasie" title="Eurasie">eurasiatiques</a> du <a href="Potiron" title="Potiron">potiron</a>, une plante d'origine <a href="M%C3%A9soam%C3%A9rique" title="Mésoamérique">mésoaméricaine</a> arrivée dans l'<a href="Ancien_Monde" title="Ancien Monde">Ancien Monde</a> lors de l'<a href="%C3%89change_colombien" title="Échange colombien">échange colombien</a>. Ils sont largement cultivés pour leurs qualités gustatives et notamment leur saveur de <a href="Ch%C3%A2taigne" title="Châtaigne">châtaigne</a> qui leur a donné leur nom.
</p><p>Les ancêtres des potimarrons auraient été introduits au Japon par des navigateurs portugais, et malgré leur implantation actuelle dans la <a href="Gastronomie_fran%C3%A7aise" class="mw-redirect" title="Gastronomie française">gastronomie française</a>, ils n'auraient gagné l'Europe depuis le Japon que tardivement<sup id="cite_ref-quae_1-0" class="reference"><a href="#cite_note-quae-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> (une famille japonaise aurait apporté ce légume en France en 1957 seulement). Ces premiers potimarrons, appelés alors «&nbsp;potiron doux de Hokkaido&nbsp;» se sont rapidement et largement diffusés dans les jardins d'Europe. C'est à partir de ce dernier que se développe la variété appelée «&nbsp;Potimarron français&nbsp;» qui est aujourd'hui une des plus cultivées dans les <a href="Jardin_potager" title="Jardin potager">jardins potagers</a> avec les variétés japonaises «&nbsp;Uchiki kuri&nbsp;», «&nbsp;Akaguri&nbsp;» et «&nbsp;Red kuri&nbsp;».
</p><p>Comme les potirons, les potimarrons peuvent être consommés en <a href="Potage" title="Potage">potage</a>, au four avec de l'<a href="Ail_cultiv%C3%A9" title="Ail cultivé">ail</a>, frits, en <a href="Tourte_(cuisine)" class="mw-redirect" title="Tourte (cuisine)">tourte</a> ou en <a href="Pur%C3%A9e" title="Purée">purée</a>. À la différence du potiron classique, il n'est pas nécessaire de retirer la peau du potimarron avant la cuisson. Il peut aussi être consommé cru. Les graines peuvent être conservées et grillées pour l'apéritif<sup id="cite_ref-2" class="reference"><a href="#cite_note-2"><span class="cite-bracket">[</span>2<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>.
</p>

<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Histoire">Histoire</h2></div>
<p>Les potimarrons sont à l'origine une catégorie de <i>Kuri kabocha</i> («&nbsp;potiron marron&nbsp;» en japonais) créée au Japon à partir des <i>Seiyo kabocha</i> (courge <i>buttercup</i>). Au Japon, on trouve des <i>Kuri kabocha</i> de nombreuses couleurs (bleu, noir, gris, blanc, rouge et orange). Certaines ont une forme plus ronde mais toutes ont une saveur très proche de notre potimarron. Parmi celles-ci, se trouve notamment la <i>Delica</i> (<i>Ebisu</i>) ou la <i>Chestnut</i>, particulièrement appréciée des gastronomes.
</p><p>Comme toutes les <i><a href="Cucurbita_maxima" class="mw-redirect" title="Cucurbita maxima">Cucurbita maxima</a></i> (ainsi que les autres courges&nbsp;: <i><a href="Cucurbita_pepo" title="Cucurbita pepo">Cucurbita pepo</a>, <a href="Cucurbita_moschata" class="mw-redirect" title="Cucurbita moschata">Cucurbita moschata</a></i> et <i><a href="Cucurbita_mixta" class="mw-redirect" title="Cucurbita mixta">Cucurbita mixta</a></i>), il est d'origine américaine (le centre maximal de diversité des <i>C.maxima</i> se trouve dans les <a href="Cordill%C3%A8re_des_Andes" title="Cordillère des Andes">Andes</a><sup id="cite_ref-3" class="reference"><a href="#cite_note-3"><span class="cite-bracket">[</span>3<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>, mais des recherches récentes proposent plutôt une origine <a href="M%C3%A9soam%C3%A9rique" title="Mésoamérique">mésoaméricaine</a><sup id="cite_ref-4" class="reference"><a href="#cite_note-4"><span class="cite-bracket">[</span>4<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>) et n'a donc été introduit dans l’<a href="Ancien_monde" class="mw-redirect" title="Ancien monde">Ancien monde</a> qu'après l'arrivée aux Amériques de <a href="Christophe_Colomb" title="Christophe Colomb">Christophe Colomb</a> en 1492.
</p><p>En l'occurrence, les <i><a href="Kabocha" title="Kabocha">kabocha</a></i> (dont fait partie le potimarron) auraient été introduits au Japon par des navigateurs portugais en 1541, qui l'auraient amené avec eux à partir du Cambodge. Une autre hypothèse suggère que les Japonais auraient créé les <i>kabocha</i> à partir de courges qui viendraient de Chine<sup id="cite_ref-5" class="reference"><a href="#cite_note-5"><span class="cite-bracket">[</span>5<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>.
</p><p>Il fait partie des variétés sélectionnées en <a href="Extr%C3%AAme-Orient" title="Extrême-Orient">Extrême-Orient</a> depuis plusieurs siècles, en particulier sur l'île septentrionale de <a href="Hokkaido" class="mw-redirect" title="Hokkaido">Hokkaido</a> au <a href="Japon" title="Japon">Japon</a>.
</p><p>Son importation française est plus récente, elle a été un grand succès.
</p><p>Les variétés portant le nom commercial de «&nbsp;potimarron&nbsp;» sont notamment&nbsp;: <i>Uchiki kuri, Akaguri, Red kuri, Potimarron français</i>… Elles ont un aspect semblable&nbsp;: une forme de toupie rouge ou orange, de un à trois kilogrammes. Elles ont toutes une saveur douce, un goût prononcé de marron et une chair épaisse et particulièrement crémeuse.
</p>
<ul class="gallery mw-gallery-traditional">
<li class="gallerybox" style="width: 155px">
<div class="thumb" style="width: 150px; height: 150px;"><span typeof="mw:File"></span></div>
<div class="gallerytext">Potimarron dans une récolte d'automne, en <a href="Charente_(d%C3%A9partement)" title="Charente (département)">Charente</a>.</div>
</li>
<li class="gallerybox" style="width: 155px">
<div class="thumb" style="width: 150px; height: 150px;"><span typeof="mw:File"></span></div>
<div class="gallerytext">Potimarron au miel de lavande en <a href="Provence" title="Provence">Provence</a>.</div>
</li>
<li class="gallerybox" style="width: 155px">
<div class="thumb" style="width: 150px; height: 150px;"><span typeof="mw:File"></span></div>
<div class="gallerytext">Potimarrons sur un marché à <a href="Ludwigshafen" title="Ludwigshafen">Ludwigshafen</a>, en <a href="Allemagne" title="Allemagne">Allemagne</a>.</div>
</li>
<li class="gallerybox" style="width: 155px">
<div class="thumb" style="width: 150px; height: 150px;"><span typeof="mw:File"></span></div>
<div class="gallerytext">Récolte de potimarrons dans un potager dans la <a href="R%C3%A9gion_de_Vyso%C4%8Dina" title="Région de Vysočina">région de Vysočina</a>, en <a href="R%C3%A9publique_tch%C3%A8que" class="mw-redirect" title="République tchèque">République tchèque</a>.</div>
</li>
<li class="gallerybox" style="width: 155px">
<div class="thumb" style="width: 150px; height: 150px;"><span typeof="mw:File"></span></div>
<div class="gallerytext">Potimarron farci à <a href="San_Francisco" title="San Francisco">San Francisco</a>.</div>
</li>
</ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Description">Description</h2></div>
<p>De la famille des <a href="Cucurbitaceae" title="Cucurbitaceae">Cucurbitacées</a>, c'est une variété de l'espèce <i><a href="Cucurbita_maxima" class="mw-redirect" title="Cucurbita maxima">Cucurbita maxima</a></i>. Son fruit a une forme de poire (piriforme) ou de toupie.
</p><p>Sa couleur est rouge à rouge brique ou même rose, bronze ou vert par mutation.
</p><p>Sa chair est jaune et farineuse, et il a la saveur de la purée de <a href="Ch%C3%A2taigne" title="Châtaigne">châtaignes</a>.
</p><p>C'est une variété rampante et ses tiges peuvent mesurer jusqu'à trois mètres de long et portent de nombreux fruits pesant entre deux et trois kilogrammes.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Culture">Culture</h2></div>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Reproduction_des_graines">Reproduction des graines</h3></div>
<p>Si plusieurs variétés de <i>Cucurbita maxima</i> (il n'y a aucune hybridation avec les autres espèces de Cucurbita) sont cultivées à peu de distance, pour reproduire les graines fidèlement sans avoir d'hybrides qui ne sont plus des potimarrons, il faut polliniser manuellement les fleurs femelles par les fleurs mâles (du même plant, ou d'un autre plant de même variété).
</p><p>Les fleurs femelles sont aisément reconnaissable au fait qu'à la base de la fleur est présente, avant son ouverture, une petite boule très visible qui est un ovule non fécondé&nbsp;: le pistil. Les fleurs mâles n'ont pas ce renflement. Si la fleur est pollinisée, ce pistil donnera un vrai fruit, sinon il dépérira et tombera. Ainsi, pour obtenir des graines de vrai potimarron il faut ensacher la fleur femelle ou la protéger par un voile avant son ouverture pour éviter la visite des insectes qui risqueraient d'apporter du pollen étranger, la polliniser avec du pollen de fleur de même variété avant de la protéger à nouveau<sup id="cite_ref-6" class="reference"><a href="#cite_note-6"><span class="cite-bracket">[</span>6<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>.
</p><p>Pour apporter le pollen, prélever une fleur mâle puis la frotter sur le pistil au centre de la fleur femelle.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Valeur_nutritive">Valeur nutritive</h2></div>

<p>Le potimarron est très riche en <a href="Provitamine" title="Provitamine">provitamine</a> <a href="Provitamine_A" class="mw-redirect" title="Provitamine A">A</a> et en <a href="Oligo-%C3%A9l%C3%A9ment" title="Oligo-élément">oligo-éléments</a> (<a href="Phosphore" title="Phosphore">phosphore</a>, <a href="Calcium" title="Calcium">calcium</a>, <a href="Magn%C3%A9sium" title="Magnésium">magnésium</a>, <a href="Fer" title="Fer">fer</a>, <a href="Potassium" title="Potassium">potassium</a>, <a href="Silicium" title="Silicium">silicium</a>, <a href="Sodium" title="Sodium">sodium</a>…), en <a href="Acide_amin%C3%A9" title="Acide aminé">acides aminés</a>, en <a href="Acide_gras_insatur%C3%A9" title="Acide gras insaturé">acides gras insaturés</a>, en <a href="Amidon" title="Amidon">amidon</a>, en <a href="Sucre" title="Sucre">sucres</a> naturels et en <a href="Carot%C3%A8ne" title="Carotène">carotène</a>.
</p><p>Plus le <a href="Fruit_(botanique)" title="Fruit (botanique)">fruit</a> est conservé dans une cave sèche, plus ses teneurs en <a href="Vitamine" title="Vitamine">vitamines</a> et en sucres augmentent.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Références"><span id="R.C3.A9f.C3.A9rences"></span>Références</h2></div>
<div class="references-small decimal" style=""><div class="mw-references-wrap"><ol class="references">
<li id="cite_note-quae-1"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-quae_1-0">↑</a> </span><span class="reference-text"><span class="ouvrage" id="Birlouez2020"><span class="ouvrage" id="Éric_Birlouez2020">Éric Birlouez, <cite class="italique">Petite et grande histoire des légumes</cite>, <a href="%C3%89ditions_Qu%C3%A6" title="Éditions Quæ">Quæ</a>, <abbr class="abbr" title="collection">coll.</abbr>&nbsp;«&nbsp;Carnets de sciences&nbsp;», <time>2020</time>, 175&nbsp;<abbr class="abbr" title="pages">p.</abbr> <small style="line-height:1em;">(<a href="International_Standard_Book_Number" title="International Standard Book Number">ISBN</a>&nbsp;<span class="nowrap">978-2-7592-3196-6</span>, <a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.quae.com/produit/1648/9782759231973/petite-et-grande-histoire-des-legumes">présentation en ligne</a>)</small>, Ces légumes que nous devons au Nouveau Monde, «&nbsp;Citrouilles, potirons et autres courges&nbsp;», <abbr class="abbr" title="pages">p.</abbr>&nbsp;<span class="nowrap">131-137</span><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&amp;rft.genre=book&amp;rft.btitle=Petite+et+grande+histoire+des+l%C3%A9gumes&amp;rft.atitle=Citrouilles%2C+potirons+et+autres+courges&amp;rft.pub=Qu%C3%A6&amp;rft.aulast=Birlouez&amp;rft.aufirst=%C3%89ric&amp;rft.date=2020&amp;rft.pages=131-137&amp;rft.tpages=175&amp;rft.isbn=978-2-7592-3196-6&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3APotimarron"></span></span></span>.</span>
</li>
<li id="cite_note-2"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-2">↑</a> </span><span class="reference-text"><span class="ouvrage" id="2015">«&nbsp;<a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.detentejardin.com/plantes/legumes-et-potager/tout-savoir-sur-le-potimarron-5214"><cite style="font-style:normal;">Tout savoir sur le potimarron</cite></a>&nbsp;», sur <span class="italique">Détente Jardin</span>, <time class="nowrap" datetime="2015-08-13" data-sort-value="2015-08-13">13 août 2015</time> <small style="line-height:1em;">(consulté le <time class="nowrap" datetime="2020-10-12" data-sort-value="2020-10-12">12 octobre 2020</time>)</small></span></span>
</li>
<li id="cite_note-3"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-3">↑</a> </span><span class="reference-text">Bruno Defay, <i>Trésors de courges et de potirons</i>, Terre Vivante, 2004 <small style="line-height:1em;">(<a href="International_Standard_Book_Number" title="International Standard Book Number">ISBN</a>&nbsp;<span class="nowrap">2904082-47-6</span>)</small>.</span>
</li>
<li id="cite_note-4"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-4">↑</a> </span><span class="reference-text"><span class="ouvrage" id="Smith1997"><span class="ouvrage" id="Bruce_D._Smith1997"><abbr class="abbr indicateur-langue" title="Langue : anglais">(en)</abbr> Bruce D. <span class="nom_auteur">Smith</span>, «&nbsp;<cite style="font-style:normal" lang="en">The Initial Domestication of Cucurbita pepo in the Americas 10,000 Years Ago</cite>&nbsp;», <i><span class="lang-en" lang="en">Science</span></i>, <abbr class="abbr" title="volume">vol.</abbr>&nbsp;276, <abbr class="abbr" title="numéro">n<sup>o</sup></abbr>&nbsp;5314,‎ <time class="nowrap" datetime="1997-05-09" data-sort-value="1997-05-09">9 mai 1997</time>, <abbr class="abbr" title="pages">p.</abbr>&nbsp;<span class="nowrap">932–934</span> <small style="line-height:1em;">(<a href="International_Standard_Serial_Number" title="International Standard Serial Number">ISSN</a>&nbsp;<span class=" noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://portal.issn.org/resource/issn/0036-8075">0036-8075</a></span> et <span class=" noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://portal.issn.org/resource/issn/1095-9203">1095-9203</a></span>, <a href="Digital_Object_Identifier" title="Digital Object Identifier">DOI</a>&nbsp;<span class=" noarchive nowrap"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://dx.doi.org/10.1126/science.276.5314.932">10.1126/science.276.5314.932</a></span>, <a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.science.org/doi/10.1126/science.276.5314.932">lire en ligne</a>, consulté le <time class="nowrap" datetime="2024-09-03" data-sort-value="2024-09-03">3 septembre 2024</time>)</small><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&amp;rft.genre=article&amp;rft.atitle=The+Initial+Domestication+of+Cucurbita+pepo+in+the+Americas+10%2C000+Years+Ago&amp;rft.jtitle=Science&amp;rft.issue=5314&amp;rft.aulast=Smith&amp;rft.aufirst=Bruce+D.&amp;rft.date=1997-05-09&amp;rft.volume=276&amp;rft.pages=932%E2%80%93934&amp;rft.issn=0036-8075&amp;rft_id=info%3Adoi%2F10.1126%2Fscience.276.5314.932&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3APotimarron"></span></span></span></span>
</li>
<li id="cite_note-5"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-5">↑</a> </span><span class="reference-text">Voir la version anglophone de l'article <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Kabocha" class="extiw external" title="en:Kabocha">Kabocha</a>.</span>
</li>
<li id="cite_note-6"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-6">↑</a> </span><span class="reference-text"><span class="ouvrage" id="Bio2012"><span class="ouvrage" id="Gilles2012">Gilles, «&nbsp;<a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.un-jardin-bio.com/comment-reproduire-ses-graines-de-courges/"><cite style="font-style:normal;">Comment récupérer les graines de courges&nbsp;?</cite></a>&nbsp;», sur <span class="italique">Le Blog du Jardinier Bio</span>, <time class="nowrap" datetime="2012-09-15" data-sort-value="2012-09-15">15 septembre 2012</time> <small style="line-height:1em;">(consulté le <time class="nowrap" datetime="2023-09-20" data-sort-value="2023-09-20">20 septembre 2023</time>)</small></span></span></span>
</li>
</ol></div>
</div>
<style data-mw-deduplicate="TemplateStyles:r194021218">
/* start https://fr.wikipedia.org/ */


.mw-parser-output .autres-projets>.titre{text-align:center;margin:0.2em 0}.mw-parser-output .autres-projets>ul{margin:0;padding:0}.mw-parser-output .autres-projets>ul>li{list-style:none;margin:0.2em 0;text-indent:0;padding-left:24px;min-height:20px;text-align:left;display:block}.mw-parser-output .autres-projets>ul>li>a{font-style:italic}@media(max-width:720px){.mw-parser-output .autres-projets{float:none}}


/* end https://fr.wikipedia.org/ */
</style>
<div class="navbox-container" style="clear:both;">

</div>
<ul id="bandeau-portail" class="bandeau-portail"><li><span class="bandeau-portail-element"><span class="bandeau-portail-icone"><span class="noviewer" typeof="mw:File"></span></span> <span class="bandeau-portail-texte">Alimentation et gastronomie</span> </span></li> <li><span class="bandeau-portail-element"><span class="bandeau-portail-icone"><span class="noviewer" typeof="mw:File"></span></span> <span class="bandeau-portail-texte">Portail des plantes utiles</span> </span></li> <li><span class="bandeau-portail-element"><span class="bandeau-portail-icone"><span class="noviewer" typeof="mw:File"></span></span> <span class="bandeau-portail-texte">Portail de la botanique</span> </span></li> </ul></div><!--htdig_noindex--><div><div class="zim-footer">
Cet article est issu de <a class="external text" title="Dernière modification le 2025-10-14" href="https://fr.wikipedia.org/wiki/?title=Potimarron&amp;oldid=229762126">Wikipédia</a>. Sauf mention contraire, le texte est disponible sous <a class="external text" href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.fr">Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0</a>. Des conditions supplémentaires peuvent s’appliquer aux fichiers multimédias.
</div>
</div><!--/htdig_noindex--></div>
</div>
</main>
</div>
</div>
</div>
<script src="./_webp_/webpHandler.js"></script>

</body></html>